Đắk Lắk thảo luận về dự án thí điểm ứng phó tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu giai đoạn 2027 - 2031

Sáng 01/6, UBND tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức buổi làm việc với Đoàn công tác của Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) để thảo luận về đề xuất dự án "Thí điểm tích hợp từ lưu vực đến ven biển ứng phó tổn thất và thiệt hại theo cơ chế kích hoạt rủi ro khí hậu tại tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam".

Tiếp và làm việc với đoàn công tác có ông Nguyễn Thiên Văn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đại diện lãnh đạo các Sở: Nông nghiệp và Môi trường; Xây dựng; Tài chính; Khoa học và Công nghệ; Dân tộc và Tôn giáo, Văn phòng UBND tỉnh.

Về phía Đoàn công tác có ông Hoàng Đức Cường - Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn; Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thục - Chủ tịch Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam, Chuyên gia của UNDP; cùng lãnh đạo đơn vị liên quan, các chuyên gia, cán bộ chuyên môn.

​

Các đại biểu tham dự buổi làm việc.

Theo đề xuất, dự án có tổng kinh phí 9,8 triệu USD từ Quỹ ứng phó Tổn thất và Thiệt hại (FRLD) triển khai trong giai đoạn 2027 – 2031. Đây là quỹ được hình thành sau các vòng đàm phán quốc tế về biến đổi khí hậu nhằm hỗ trợ những quốc gia chịu tác động nặng nề của thiên tai và các hiện tượng khí hậu cực đoan.

Dự án lựa chọn hai địa bàn đại diện cho hành lang “từ núi đến biển” của Đắk Lắk sau sáp nhập, gồm xã Krông Năng khu vực thường xuyên chịu hạn hán và phường Phú Yên thường xuyên gặp với các rủi ro về ngập lụt, xâm nhập mặn và xói lở bờ. Dự kiến khoảng 10.000 hộ dân dễ bị tổn thương sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các gói hỗ trợ phục hồi sinh kế, 2.000 hộ cận nghèo được hỗ trợ tham gia bảo hiểm tham số trước các rủi ro khí hậu.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thục - Chủ tịch Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam, Chuyên gia của UNDP trao đổi tại buổi làm việc.

Điểm mới của dự án là áp dụng cơ chế kích hoạt giải ngân dựa trên dữ liệu khí tượng thủy văn, ảnh vệ tinh, trí tuệ nhân tạo và các ngưỡng rủi ro được thiết lập trước. Khi các chỉ số thời tiết vượt ngưỡng xác định, nguồn hỗ trợ sẽ được kích hoạt nhanh thay vì phải chờ hoàn tất quy trình thống kê, đánh giá thiệt hại như hiện nay. Theo đề xuất, khoảng 77% nguồn vốn của hợp phần phục hồi sinh kế sẽ được chuyển trực tiếp đến người dân thông qua cơ chế quản lý tài chính độc lập của UNDP, không qua ngân sách địa phương, nhằm bảo đảm minh bạch và rút ngắn thời gian hỗ trợ sau thiên tai.

​

Ông Hoàng Đức Cường - Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn trao đổi tại buổi làm việc.

Dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra mô hình quản lý rủi ro thiên tai minh bạch, tự động và hướng trực tiếp đến cộng đồng, góp phần quan trọng vào việc thực hiện các cam kết quốc tế và chiến lược quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu của Việt Nam.

Ông Nguyễn Xuân Hiển - Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia phát biểu tại buổi làm việc.

Tại buổi làm việc, các bên đã thảo luận chi tiết các nội dung trọng tâm bao gồm: Cơ chế quản trị và đồng chủ trì Ban chỉ đạo dự án (PSC), quy trình quản lý ủy thác tài chính, vai trò của địa phương trong việc xác minh người thụ hưởng, quy hoạch không gian cho tái định cư tự nguyện và thí điểm bảo hiểm tham số. Các thông tin kỹ thuật về hệ thống cảnh báo dựa trên ngưỡng kích hoạt và khung định lượng tổn thất phi kinh tế...

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đánh giá cao cách tiếp cận của dự án khi kết hợp giữa hệ thống cảnh báo sớm, cơ sở dữ liệu rủi ro và cơ chế hỗ trợ tài chính linh hoạt. Theo ông, biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ trong tương lai mà đã hiện hữu, gây ra những tổn thất lớn đối với người dân và nền kinh tế địa phương. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống dữ liệu, dự báo sớm và cơ chế hỗ trợ kịp thời sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, công khai, minh bạch và hiệu quả hơn.

Nếu được Quỹ FRLD phê duyệt, đây sẽ là một trong những dự án đầu tiên của Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính quốc tế dành riêng cho lĩnh vực tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu, đồng thời tạo cơ sở để nhân rộng các mô hình hỗ trợ dựa trên rủi ro khí hậu tại các địa phương dễ bị tổn thương trong thời gian tới. Đề nghị lãnh đạo các sở, ngành chủ động trao đổi, cung cấp thông tin, làm rõ nhu cầu thực tiễn và tính khả thi của từng phương án nhằm đảm bảo đạt được mục tiêu tối cao của dự án. UBND tỉnh cam kết sẽ đồng hành giao cho các sở ngành thời gian sớm nhất theo yêu cầu của đối tác tài trợ.

Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tặng quà cho đoàn công tác.

Trên cơ sở góp ý của UBND tỉnh và các Sở, ngành, lãnh đạo Cục Khí tượng Thủy văn khẳng định sẽ tiếp thu nội dung của địa phương để hoàn thiện đề xuất dự án. Đề nghị UBND tỉnh cử đầu mối để hoàn thiện văn kiện dự án gửi Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại (FRLD) phê quyệt. Nếu dự án tiếp tục được lựa chọn, Bộ NN&MT sẽ tích cực phối hợp với địa phương tiến hành thủ tục triển khai đúng tiến độ, mục tiêu đề ra. 

Kim Bảo