Đắk Lắk triển khai Đề án xây dựng và phát triển toàn diện 20 xã điểm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030

Chiều 26/10, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Đề án xây dựng và phát triển toàn diện 20 xã điểm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng “Kinh tế phát triển - Xã hội văn minh - Quốc phòng, an ninh vững mạnh”. Đồng chí Y Nhuân Byă, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại trụ sở HĐND và UBND tỉnh kết hợp trực tuyến với điểm cầu của 20 xã điểm trên địa bàn tỉnh. Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các sở, ngành, lực lượng vũ trang tỉnh; cùng lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND và cán bộ chuyên môn tại 20 xã điểm.

Các đại biểu tham dự tham dự hội nghị

Đề án xây dựng và phát triển toàn diện 20 xã điểm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 - 2030 được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2648/QĐ-UBND ngày 21/8/2026. Đề án mang ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa định hướng phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sau khi tỉnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính; tập trung ưu tiên nguồn lực để giải quyết tình trạng hạ tầng thiếu đồng bộ, sản xuất phân tán và hỗ trợ nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho Nhân dân.

Về nguồn lực và lộ trình thực hiện, Đề án dự kiến tổng nhu cầu nguồn lực giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 5.000 tỷ đồng. Trong đó huy động từ địa phương và xã hội hóa khoảng 3.000 tỷ đồng (chiếm 60%), ngân sách tỉnh bố trí khoảng 2.000 tỷ đồng (chiếm 40%). Đề án định hướng dành khoảng 90% nguồn lực đầu tư trực tiếp cho 20 xã điểm, tập trung cho hạ tầng, môi trường (40%) và kinh tế xanh, sinh kế bền vững (30%). Lộ trình thực hiện được chia làm 3 bước trọng tâm: Giai đoạn 2026 - 2027 hoàn thiện cơ chế, rà soát nhiệm vụ ưu tiên, giải quyết nhu cầu cấp thiết và hình thành các mô hình điểm; giai đoạn 2028 - 2029 nhân rộng mô hình hiệu quả, tổ chức sơ kết năm 2028; đến năm 2030 hoàn thành toàn diện các mục tiêu, chuẩn hóa mô hình và tổng kết để xem xét nhân rộng.

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Lê Ngọc Vinh phát biểu tại hội nghị

Báo cáo tại hội nghị, đại diện cơ quan thường trực Đề án, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Lê Ngọc Vinh cho biết: Qua rà soát, 20 xã điểm được lựa chọn từ 51 xã đặc biệt khó khăn (gồm 14 xã phía Tây và 6 xã phía Đông). Trong đó, có 14/20 xã có từ 7 tiêu chí đặc biệt khó khăn trở lên, một số địa phương có mức độ khó khăn rất lớn như xã Xuân Lãnh, Phú Mỡ có 11 tiêu chí, hay xã Ia Rvê có tỷ lệ nghèo đa chiều khoảng 62,4%. Bên cạnh những khó khăn, các địa phương cũng sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế đặc thù như nghề dệt thổ cẩm truyền thống tại xã Tân Tiến, tiềm năng du lịch gắn với văn hóa M’nông tại Liên Sơn Lắk hay du lịch lịch sử tại Tuy An Tây.

Các điểm cầu UBND xã tham dự hội nghị

Từ thực tiễn trên, lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi là không triển khai dàn trải, không áp dụng một danh mục nhiệm vụ rập khuôn cho tất cả các địa phương; phải xác định đúng điểm nghẽn, tập trung vào các nhu cầu cấp thiết về sinh kế, thu nhập và hạ tầng thiết yếu.

UBND xã Liên Sơn Lắk tham luận tại hội nghị

Trong năm 2027, Sở định hướng các xã tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ ưu tiên gồm: Hoàn thành rà soát danh mục dự án trong quý I/2027, chủ động lựa chọn mô hình kinh tế, xây dựng cảnh quan nông thôn “sáng - xanh - sạch - đẹp - văn minh - bản sắc”, đổi mới nhận thức, phát huy vai trò của già làng, trưởng buôn, người có uy tín để khơi dậy nội lực cộng đồng, rà soát, đối ứng nguồn lực bảo đảm không chồng chéo với các chương trình, dự án khác. Đồng thời, Sở Dân tộc và Tôn giáo sẽ chủ trì tham mưu UBND tỉnh ban hành Bộ tiêu chí đánh giá xã điểm theo định hướng “Xanh - Sạch - Đẹp - Văn minh - Bản sắc” để theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Trần Quang Sơn tham luận tại hội nghị

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo các sở, ngành chuyên môn đã trình bày các tham luận đề xuất nhiều giải pháp căn cơ nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của Đề án như: Về định hướng phát triển sản xuất, lựa chọn mô hình sinh kế đặc trưng theo lợi thế từng xã; về công tác cân đối, bố trí, lồng ghép và huy động nguồn lực thực hiện Đề án giai đoạn 2026 - 2030; về giải pháp phát triển hạ tầng số, ứng dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức cũng như người dân tại 20 xã điểm; về giải pháp bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số; nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa cơ sở (nhất là việc chỉnh trang, phát huy công năng nhà sinh hoạt cộng đồng); gắn công tác bảo tồn di sản, lễ hội và nghề truyền thống với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái nhằm tạo thêm sinh kế, việc làm và nâng cao thu nhập cho đồng bào....

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Y Nhuân Byă kết luận hội nghị

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Y Nhuân Byă nhấn mạnh: Việc triển khai Đề án xây dựng xã điểm là giải pháp trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa toàn bộ 51 xã đặc biệt khó khăn thoát nghèo trước năm 2030. Đồng chí yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải đồng bộ vào cuộc, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; khẩn trương cụ thể hóa nhiệm vụ thành tiến độ, sản phẩm rõ ràng gắn liền với nguồn lực thực tế. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là đầu tư hạ tầng thiết yếu, đa dạng hóa mô hình sinh kế và duy trì sản phẩm OCOP để nâng cao thu nhập thực chất cho người dân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đặc biệt lưu ý các đơn vị phải chủ động phối hợp, thường xuyên kiểm tra, sơ kết đánh giá để kịp thời tháo gỡ khó khăn, kiên quyết không để xảy ra tình trạng hình thức. Quá trình triển khai phải bảo đảm yêu cầu “6 rõ, 1 xuyên suốt” bảo đảm sự chỉ đạo, điều phối thống nhất từ tỉnh đến cơ sở. Công tác thông tin, báo cáo phải kịp thời, thống nhất, phản ánh đúng tiến độ và những vấn đề cần xử lý, lấy sự chuyển biến thực chất về đời sống của Nhân dân làm thước đo.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND 20 xã điểm khẩn trương rà soát nhiệm vụ, nhu cầu kinh phí để xây dựng kế hoạch thực hiện năm 2027 bảo đảm đúng mục tiêu, phù hợp thực tế, ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ sinh kế, thay đổi nếp nghĩ cách làm và đào tạo cán bộ cơ sở. Toàn bộ nội dung rà soát, đề xuất kinh phí và kế hoạch thực hiện năm 2027 phải hoàn thành gửi về Sở Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 15/11/2026 để tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo.

Bên cạnh đó, các địa phương cần quán triệt phương châm “dân biết, dân bàn, dân tham gia, dân giám sát và dân thụ hưởng”, gắn phát triển kinh tế - xã hội với giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh.

Kim Bảo