Định vị cà phê Việt Nam như một “di sản sống” trong dòng chảy toàn cầu

Ngày 18/4, tại Bảo tàng Thế giới Cà phê (phường Buôn Ma Thuột) khai mạc Diễn đàn Di sản Cà phê thế giới với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại”.

Tham dự có ông Nguyễn Minh Vũ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao; ông Đào Mỹ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk; đại diện lãnh đạo các cơ quan, ban, ngành Trung ương và địa phương; các đại sứ, tổng lãnh sự của các cường quốc cà phê như: Colombia, Ý, Thổ Nhĩ Kỳ, Palestine, Thái Lan…; cùng các chuyên gia, người nổi tiếng trong lĩnh vực văn hóa và cộng đồng thực hành cà phê trong nước, quốc tế.

Ông Nguyễn Minh Vũ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao phát biểu khai mạc.

Diễn đàn do UBND tỉnh Đắk Lắk chủ trì, phối hợp cùng UNESCO, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh và Tập đoàn Trung Nguyên Legend tổ chức. Sự kiện mở ra không gian đối thoại quốc tế cấp cao nhằm xác lập giá trị cà phê như một “di sản sống”, góp phần kết nối các nền văn minh và hướng tới sự phát triển bền vững.

Diễn đàn Di sản Cà phê thế giới tại Buôn Ma Thuột quy tụ các nhà lãnh đạo, tổ chức quốc tế.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ khẳng định: Việc giới thiệu tri thức trồng và chế biến cà phê Đắk Lắk đến quốc tế không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Tây Nguyên, mà còn thúc đẩy đối thoại đa văn hóa, nâng cao giá trị gia tăng của ngành cà phê Việt Nam, qua đó từng bước xác lập vị thế riêng của cà phê Việt Nam trên bản đồ cà phê thế giới.

Ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại diễn đàn.

Với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại”, Diễn đàn Di sản Cà phê thế giới nhận được gần 40 bài nghiên cứu tham luận từ các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế tiếp cận cà phê dưới nhiều góc độ từ kinh tế, xã hội, văn hóa, di sản học đến công nghệ chế biến, chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển bền vững...   

Các đại biểu tham gia thảo luận tại diễn đàn.

Trong đó, 14 bài tham luận tiêu biểu được trình bày trực tiếp tại diễn đàn qua 4 phiên thảo luận chuyên sâu theo các chủ đề: Lịch sử cà phê thế giới; Quy trình trồng và sản xuất cà phê; Văn hóa tiêu dùng toàn cầu và diễn trình phát triển của di sản cà phê; Thực hành tốt trong bảo vệ và phát triển bền vững.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam.

Các phiên thảo luận đã tái hiện hành trình của cà phê xuyên suốt các nền văn minh. Qua đó, cho thấy sự đa dạng trong tiếp nhận và thực hành tại mỗi quốc gia đã tạo nên sức sống bền bỉ và khả năng lan tỏa toàn cầu của cà phê. Đồng thời, khẳng định vai trò của cà phê như một “không gian giao tiếp xã hội và giao lưu văn hóa”.

Các thảo luận cũng tập trung trao đổi về hệ sinh thái trồng và sản xuất cà phê như một chỉnh thể gắn kết giữa tri thức bản địa, cảnh quan văn hóa và sinh kế cộng đồng; 

Ông Nguyễn Nguyên, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nguyên Legend phát biểu đề dẫn.

Cùng các định hướng phát triển Đắk Lắk từ vùng nguyên liệu trọng điểm trở thành “Điểm đến của cà phê thế giới”, gắn với hành trình xây dựng cảnh quan văn hóa cà phê Việt Nam hướng tới di sản của UNESCO và thúc đẩy hệ sinh thái cà phê trong tiến trình chuyển đổi xanh toàn cầu.

Diễn đàn cũng gợi mở cách tiếp cận cà phê từ góc độ văn hóa, lối sống, cách con người gặp gỡ, đối thoại và sáng tạo. Sự chuyển hóa của không gian cà phê từ trải nghiệm tiêu dùng sang không gian văn hóa và di sản, các triết lý và thực hành cà phê đương đại như Coffee Philosophy, Slow Coffee Culture, Thiền Cà phê, cùng với ứng dụng công nghệ số, đang góp phần định hình cà phê như một “di sản sống” có khả năng thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại.

Nhà sử học Dương Trung Quốc tham gia phiên thảo luận.

Các đại biểu cũng chia sẻ những mô hình cụ thể với các thực hành tốt từ Thái Lan và cách tiếp cận của FAO về hệ thống cà phê bền vững hài hòa giữa sinh kế cộng đồng và môi trường. Trên nền tảng đó, các tham luận tiếp tục làm rõ khái niệm và tiêu chí “Thực hành bảo vệ tốt” theo UNESCO, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung tâm của cộng đồng trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy di sản; cũng như cơ hội phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng khi di sản được nhận diện và định vị đúng giá trị.

Phát biểu tại diễn đàn, Ông Đào Mỹ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh: Diễn đàn đã mang lại nhiều góc nhìn đa chiều, làm rõ hơn các vấn đề liên quan đến lịch sử, sản xuất, văn hóa tiêu dùng, bảo tồn, phát huy giá trị di sản cà phê trong bối cảnh hiện nay.

Các Đại sứ, tổng lãnh sự của các cường quốc cà phê tham dự phiên thảo luận.

Qua các tham luận và trao đổi, có thể khẳng định: Cà phê không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp hay hàng hóa thương mại, mà còn là một biểu tượng văn hóa, một thực hành xã hội và một di sản sống được hình thành, trao truyền qua nhiều thế hệ, nhiều quốc gia và cộng đồng; một triết lý sống phản chiếu bản sắc và lối sống của con người trong xã hội.

Đặc biệt, Diễn đàn đã góp phần làm rõ giá trị đặc sắc của tri thức trong trồng và chế biến cà phê tại Đắk Lắk, trong mối quan hệ hài hòa giữa con người, thiên nhiên và bản sắc văn hóa. Qua đó tạo nền tảng quan trọng cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong thời gian đến.

Ông Trịnh Đức Minh, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột phát biểu tham luận.

Đồng thời, tạo lập một không gian kết nối hiệu quả giữa cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, giới học thuật và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy đối thoại và mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu, bảo tồn và xây dựng thương hiệu cà phê.

Diễn đàn cũng đã giúp Đắk Lắk hình thành rõ nét định hướng chung về bảo tồn và phát huy giá trị di sản cà phê. Tỉnh sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến kiến nghị, kinh nghiệm được chia sẻ để cụ thể hóa trong quá trình xây dựng chủ trương, chính sách và chương trình hành động.

Ông Đào Mỹ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đã gặp gỡ, trao đổi cùng các đại sứ, tổng lãnh sự các cường quốc cà phê, các đại biểu quốc tế trong khuôn khổ diễn đàn.

Diễn đàn diễn ra từ ngày 17 - 19/4/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn, nhiều hoạt động cũng được tổ chức góp phần mang đến trải nghiệm toàn diện về giá trị của cà phê Việt Nam từ Cà phê vật lý – Cà phê xã hội – Cà phê tinh thần, vượt ra khỏi khuôn khổ của “một sản phẩm nông nghiệp hay ngành kinh tế” để được nhìn nhận như “di sản sống” gắn với bản sắc và lối sống cộng đồng.

Nguồn: baodaklak.vn