Kỷ niệm 250 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du

Cập nhật lúc: 18/11/2015 613

Một số thông tin về danh nhân văn hóa thế giới, Đại thi hào Nguyễn Du:

- Sơ lược về thân thế, sự nghiệp:

Nguyễn Du (1765-1820), tên chữ là Tố Như, hiệu Thanh Hiên, quê ở xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, cha là Hoàng giáp Nguyễn Nghiễm (1708-1776), làm quan đến chức Tham Tụng (Tể tướng) dưới triều Lê, mẹ là bà Trần Thị Tần, quê ở Bắc Ninh.

Năm Nhâm Tuất - 1802, Gia Long lên ngôi, Nguyễn Du được bổ nhiệm làm Tri phủ huyện Phù Dung, phủ Khoái Châu, trấn Sơn Nam. Năm Quý Hợi -1803, được cử cùng phái bộ nghênh tiếp sứ thần nhà Thanh sang sắc phong cho vua Gia Long. Mùa thu năm Giáp Tý -1804, Nguyễn Du cáo bệnh về quê.

Năm Ất Sửu -1805, được thăng Đông Các Đại học sĩ, tước Du Đức hầu (hàm ngũ phẩm).

Tháng 2 năm Quý Dậu-1813, được thăng hàm Cần Chánh điện học sĩ, cử đi sứ Trung Quốc với tư cách là Tuế cống Chánh sứ. Tháng 4 năm Giáp Tuất -1814, trở về nước, có tập thơ "Bắc hành tạp lục" và được vua Gia Long thăng chức Hữu Tham tri bộ Lễ (hàm tam phẩm).

Tháng 8 năm Canh Thìn - 1820, vua Gia Long mất, Minh Mạng lên ngôi, Nguyễn Du được cử làm Chánh sứ sang nhà Thanh báo tang và cầu phong. Tuy nhiên, chưa kịp thực hiện thì ngày 10 tháng 8 năm Canh Thìn, Nguyễn Du bị cảm bệnh và mất tại kinh thành Huế, hưởng thọ 55 tuổi.

- Sự nghiệp sáng tác:

Nguyễn Du đã để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm văn chương bất hủ bao gồm cả chữ Hán và chữ Nôm, trong đó có các tác phẩm chữ Hán: Thanh Hiên thi tập (tập thơ của Thanh Hiên), gồm 78 bài, viết chủ yếu trong những năm tháng trước khi làm quan nhà Nguyễn; Nam trung tạp ngâm, gồm 40 bài thơ sáng tác trong thời gian từ 1805 đến 1812, viết trong thời gian làm quan ở Huế, Quảng Bình và các tỉnh phía nam Hà Tĩnh; Bắc hành tạp lục (Ghi chép trong chuyến đi phương Bắc) gồm 131 bài thơ viết trong thời gian đi sứ sang Trung Quốc.

Các tác phẩm chữ Nôm: Đoạn trường tân thanh (Tiếng kêu mới về nỗi đau đứt ruột) - tức tác phẩm Truyện Kiều, gồm 3254 câu viết theo thể thơ lục bát; tác phẩm Văn chiêu hồn - Văn tế thập loại chúng sinh - tức Văn tế mười loại người, là ngâm khúc gồm 184 câu viết theo thể song thất lục bát; tác phẩm Thác lời trai phường nón, gồ 48 câu được viết theo thể lục bát; tác phẩm Văn tế sống Trường Lưu nhị nữ, gồm 98 câu, viết theo lối văn tế...

- Tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du:

+ Kiệt tác Truyện Kiều của Nguyễn Du nguyên có tên là "Đoạn trường tân thanh". Đây là tác phẩm truyện thơ nôm lục bát viết dựa trên cốt truyện "Kim Vân Kiều tân truyện" của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc). Mượn bối cảnh xã hội Trung Quốc đời nhà Minh. Nhưng Truyện Kiều chính là bức tranh rộng lớn về cuộc sống thời đại lúc nhà thơ đang sống. Tác phẩm gồm 3254 câu thơ lục bát kể về cuộc đời 15 năm lưu lạc, chìm nổi của Thúy Kiều, người con gái tài sắc vẹn toàn, nhưng vì gia biến phải bán mình chuộc cha, rơi vào cảnh "thanh y hai lượt, thanh lâu hai lần", bị các thế lực phong kiến dày xéo, chà đạp.

+ Về giá trị hiện thực: tác phẩm đã phơi bày bộ mặt xã hội phong kiến bất công, tàn bạo, đồng thời phản ánh nỗi khổ đau, bất hạnh của con người, đặc biệt là người phụ nữ trong xã hội phong kiến Việt Nam.

+ Giá trị nhân đạo: Truyện Kiều là tiếng nói đề cao tình yêu tự do, khát vọng công lý và ngợi ca vẻ đẹp của con người. Qua tác phẩm Truyện Kiều, Nguyễn Du đã thể hiện ước mơ đẹp đẽ về một tình yêu tự do, trong sáng, thủy chung trong xã hội mà quan niệm về tình yêu, hôn nhân còn hết sức khắc nghiệt. Mối tình Kim-Kiều được xem là bài ca tuyệt đẹp về tình yêu lứa đôi trong văn học dân tộc. Truyện Kiều còn là bài ca ca ngợi vẻ đẹp của con người. Đó là vẻ đẹp của tài, sắc, tình, lòng hiếu thảo, trái tim nhân hậu, đức tính vị tha, thủy chung, chí khí anh hùng... Thúy Kiều, Kim Trọng, Từ Hải là hiện thân cho những vẻ đẹp đó.

Truyện Kiều còn là tiếng nói lên án các thế lực tàn bạo, chà đạp lên quyền sống con người, sự tàn phá, hủy diệt của thế lực đồng tiền trong tay bọn người bất lương, tàn bào, nó có sức mạnh đổi trắng thay đen, biến con người thành hàng hóa để mua bán, chà đạp. Thế lực đó được điển hình hóa qua các nhân vật Mã Giám Sinh, Sở Khanh, Tú Bà, qua bộ mặt quan tham Hồ Tôn Hiến.

+ Giá trị nghệ thuật: Nguyễn Du đã kết hợp tài tình tinh hoa của ngôn ngữ bác học với tinh hoa của ngôn ngữ bình dân. Với Truyện Kiều, tiếng Việt và thể thơ lục bát dân tộc đã đạt tới đỉnh cao rực rỡ của nghệ thuật thi ca, là sự kết tinh thành tựu nghệ thuật văn học dân tộc trên các phương diện ngôn ngữ, thể loại, là tác phẩm có một không hai trong lịch sử.

Truyện Kiều của Nguyễn Du đã góp phần đưa văn học Việt Nam vượt ra khỏi bờ cõi của một quốc gia, trở thành một phần của tinh hoa văn hóa nhân loại, ghi dấu ấn văn học Việt Nam trên thi đàn quốc tế. Đến nay, Truyện Kiều đã được dịch ra hơn 30 thứ tiếng trên thế giới, trong đó, tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Hàn Quốc có trên 10 bản dịch, tiếng Nhật có 5 bản...

- Tôn vinh Đại thi hào Nguyễn Du:

Với những cống hiến của Đại thi hào Nguyễn Du cho nền văn học nước nhà và sự phát triển văn hóa của nhân loại, tháng 12 năm 1964 tại thành phố Béclin (Đức) Hội đồng hòa bình thế giới đã ra Quyết nghị tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh Nguyễn Du (1675-1965) cùng với 8 danh nhân văn hóa trên toàn thế giới. Sau đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) đã có Chỉ thị số 112-CT/TW ngày 26 tháng 10 năm 1965 về việc kỷ niệm Nguyễn Du. Đây là cột mốc lớn trong việc nghiên cứu, khẳng định và tôn vinh Nguyễn Du - Truyền Kiều.

Ngày 25 tháng 10 năm 2013, tại kỳ họp lần thứ 37 của Đại Hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp quốc (UNESCO) họp tại Paris đã chính thức ban hành Nghị quyết số 37C/15 phê chuẩn Quyết định 191EX/32 và 192EX/32, nhất trí vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du cùng với 108 danh nhân văn hóa toàn thế giới. Theo đó, hoạt động tôn vinh được triển khai ở Việt Nam và tại các nước trong cộng đồng UNESCO.

Ngày 15 tháng 8 năm 2014, Văn phòng Trung ương Đảng có công văn số 8467-CV/VPTW thông báo ý kiến của Ban Bí thư về việc "Đồng ý chủ trương tổ chức Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 250 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du, Danh nhân văn hóa thế giới trong năm 2015. Tỉnh Hà Tĩnh chủ trì tổ chức Lễ kỷ niệm; mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự".

Theo Kế hoạch số 470/KH-UBND ngày 31 tháng 10 năm 2014 của UBND tỉnh Hà Tĩnh về kế hoạch Kỷ niệm 250 năm Ngày sinh và vinh danh Danh nhân văn hóa thế giới Đại thi hào Nguyễn Du, Lễ kỷ niệm dự kiến được tổ chức vào đầu tháng 12 năm 2015.

Trên đây là một số nội dung triển khai Công văn số 07-CV/BTG của Ban Tuyên giáo Đảng ủy khối các cơ quan tỉnh, Đảng ủy Văn phòng UBND tỉnh triển khai, cung cấp tài liệu (có tài liệu tuyên truyền của Ban Tuyên giáo Trung ương kèm theo) để cán bộ, đảng viên, quần chúng trong Đảng bộ, cơ quan Văn phòng UBND tỉnh tham khảo, nghiên cứu.

Trực Đảng ủy Văn phòng UBND tỉnh

Kỷ niệm 250 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du

Các tin khác