Nuôi cá nước lạnh – Phát triển nhanh nhưng chưa bền vững

Cập nhật lúc: 18/05/2011 406

Với độ cao trên 1500 mét so với mực nước biển cùng với nguồn nước lạnh phong phú, nhiệt độ dưới nước luôn ở ngưỡng dưới 20 độ C nhờ khí hậu quanh năm mát mẻ và tỷ lệ che phủ rừng cao, có thể nói Lâm Đồng là tỉnh duy nhất ở phía Nam có điều kiện tự nhiên lý tưởng để phát triển nghề nuôi cá nước lạnh (cá hồi và cá tầm). Trên thực tế, kể từ thành công của mô hình nuôi cá nước lạnh đầu tiên vào năm 2006, nay nghề nuôi cá nước lạnh đang là nghề ăn nên làm ra và phát triển khá nhanh tại Lâm Đồng. Tuy nhiên, sau 5 năm phát triển, nghề này cũng bộc lộ khá nhiều rủi ro và cần định hướng để phát triển bền vững.

Những con số đáng mơ ước

Anh Phạm Hồng Thanh – cán bộ kỹ thuật cũng là người trực tiếp nuôi cá của Trạm nghiên cứu cá nước lạnh Tây Nguyên (Đạ Chais - Lạc Dương) khẳng định với chúng tôi rằng, hiện tại nuôi cá hồi ở vùng này mang lại hiệu quả kinh tế khá cao. Đơn cử ở trại nuôi cá của trạm tại Klong Klanh này, với 4.600 mét vuông nước hồ nuôi, mỗi năm trại thu 10 tấn cá thương phẩm, lãi 50% sau khi đã trừ tất cả các chi phí. Theo anh Thanh thì hầu hết bà con nông dân đầu tư nuôi cá hồi, kỹ thuật nuôi chưa cao thì cũng đạt lãi khoảng 40% chứ không thể có chuyện lỗ.

Trại cá hồi của Trạm nghiên cứu cá nước lạnh Tây Nguyên ở Klong Klanh.

Thống kê mới nhất của Hiệp hội cá nước lạnh Lâm Đồng công bố tại một cuộc họp với lãnh đạo tỉnh vào cuối tuần rồi, tính đến tháng 5 năm 2011, Lâm Đồng có 13 đơn vị, tổ chức cá nhân đang đầu tư nuôi cá nước lạnh với tổng vốn đầu tư khoảng 200 tỷ đồng. Diện tích nuôi cá nước lạnh (chỉ tính thành viên hiệp hội) là 34 ha, sản lượng cá thương phẩm năm 2010 đạt 335 tấn, tăng 21,5% so với năm 2009, năng suất đạt trung bình 13,5 tấn/ha ao hồ. 4 tháng đầu năm 2011 sản lượng cá thương phẩm của 13 thành viên hiệp hội đạt 103 tấn, định hướng phát triển năm 2011 là từ 300 – 350 tấn. Từ 2 địa phương nuôi cá nước lạnh là Lạc Dương và Đà Lạt, nay đã phát triển nuôi cá nước lạnh ra 8 huyện, thành phố trong tỉnh.

Ngược về thời gian năm 2005, khi UBND tỉnh Lâm Đồng lên kế hoạch nghiên cứu và tiến hành tổ chức nuôi thử nghiệm 2 giống cá nước lạnh là cá hồi và cá tầm theo mô hình học hỏi từ Sapa (Lào Cai), hơn 5 năm định hướng phát triển, cá nước lạnh đã trở thành “đặc sản” của Đà Lạt, huyện Lạc Dương và các vùng phụ cận. Lâm Đồng cũng đã vượt mặt Sapa, Bình Thuận, Đắc Lắc… trở thành ông anh cả của nghề nuôi cá nước lạnh với sản lượng cá vượt xa hàng trăm tấn mỗi năm và trở thành nhà cung cấp giống cá uy tín hàng đầu cả nước.

“Cần định hướng phát triển bền vững”

Đó cũng chính là đề nghị của Hiệp hội cá nước lạnh trong buổi làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh về tình hình phát triển cá nước lạnh tại Lâm Đồng.

Theo phân tích của hiệp hội cá nước lạnh thì một trong những yếu tố để phát triển nghề nuôi cá nước lạnh bền vững đó là phải đảm bảo môi trường nuôi cá lâu dài. Chính vì vậy mà hiệp hội cũng kêu gọi các nhà đầu tư cần quan tâm nhiều hơn đến đầu tư hạ tầng thủy sản. Về phía nhà quản lý, cần quan tâm đến bản vẽ thiết kế - kỹ thuật trang trại khi cấp phép đầu tư, loại bỏ những dự án đầu tư kỹ thuật công nghệ khép kín chưa cao bởi trên thực tế sau khi khảo sát một số trại nuôi cá nước lạnh đã có những mô hình còn những vấn đề bất cập, hiệu quả thấp.

Việc khảo sát nguồn nước, quy hoạch vùng để cấp phép đầu tư phát triển ngành này cũng cần được nghiên cứu và điều tra kỹ. Cần có kế hoạch kêu gọi đầu tư sản xuất thức ăn đạt tiêu chuẩn chất lượng cho cá (hiện nay thức ăn cá phần lớn vẫn phải nhập khẩu và giá thành khá cao). Ngoài ra, công tác xúc tiến thương mại, tiêu thụ sản phẩm cá nước lạnh, xây dựng thương hiệu cho cá nước lạnh Đà Lạt – Lâm Đồng cũng cần phải được đẩy mạnh để đầy mạnh tiêu thụ sản phẩm bền vững.

Ngoài ra, vấn đề về giống cũng là vấn đề cần được các cấp ngành quan tâm. Báo cáo của Hiệp hội cá nước lạnh Lâm Đồng thì tại thời điểm hiện nay (tháng 5/2011), sự mất cân đối giữa số lượng giống cá nước lạnh và diện tích khu nuôi cá nước lạnh thương phẩm trên địa bàn Lâm Đồng có sự chênh lệck khá lớn. Số lượng giống nuôi thịt thương phẩm hiện đạt 800 – 1000 tấn, trong khi đó diện tích nuôi (kể cả khả năng đầu tư tăng thêm) trong năm 2011 cũng chỉ đạt 350 – 400 tấn. Một trong những nguyên nhân theo phân tích của hiệp hội là vì một số các doanh nghiệp nhập vào Lâm Đồng để sản xuất con giống theo con đường không phép, không có xuất xứ rõ ràng và thiếu quy hoạch, kế hoạch cụ thể.

Thống kê của UBND tỉnh cho thấy, số lượng các nhà đầu tư đăng ký vào lĩnh vực nuôi cá nước lạnh và đã được cấp phép nhiều gấp đôi con số đang triển khai. Và với lợi nhuận cao, tiềm năng phát triển vẫn còn nhiều, thì con số nhà đầu tư đăng ký cũng như triển khai dự án trong thời gian tới chắc chắn sẽ chưa dừng lại. Vì vậy mà các cơ quan chức năng cần sớm có kế hoạch định hướng cũng như tháo gỡ, giải quyết những tồn tại để đưa nghề nuôi cá nước lạnh ở Lâm Đồng phát triển bền vững.

Nguyễn Thi - Văn Báu

Nuôi cá nước lạnh – Phát triển nhanh nhưng chưa bền vững

Các tin khác