Triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035

Sáng 15/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình.

Tham dự hội nghị có các Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Nguyễn Văn Thắng cùng lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương.

Tham dự tại điểm cầu tỉnh Đắk Lắk có đồng chí Đỗ Hữu Huy, Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, lãnh đạo Sở, ngành.

Đại biểu dự Hội nghị triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Chương trình được hợp nhất từ 4 chương trình mục tiêu quốc gia trước đây, gồm: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; phát triển văn hóa; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Theo Nghị quyết số 46/2026 của Quốc hội, tổng nguồn lực dự kiến huy động thực hiện chương trình giai đoạn 2026–2030 là 808.558 tỷ đồng. Việc hợp nhất nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của địa phương, đồng thời tập trung nguồn lực cho các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát biểu khai mạc Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Tại Đắk Lắk, toàn tỉnh hiện có 88 xã, bình quân đạt 2,43 tiêu chí nông thôn mới mỗi xã theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026–2030. Toàn tỉnh có 783 sản phẩm OCOP thuộc 383 chủ thể. Đến hết năm 2025, tỉnh còn 34.411 hộ nghèo, chiếm 4,13%; trong đó, hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số có 22.700 hộ. Giai đoạn 2026–2030, tổng nguồn vốn dự kiến bố trí cho ba chương trình về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi tại Đắk Lắk là hơn 6.221 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh.

Đồng chí Đỗ Hữu Huy, Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tham dự điểm cầu tỉnh Đắk Lắk

Tại hội nghị, các đại biểu được quán triệt những nội dung trọng tâm, cơ chế, chính sách và yêu cầu tổ chức thực hiện chương trình trong giai đoạn mới. Đây là cơ sở để các bộ, ngành và địa phương cụ thể hóa nhiệm vụ, xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với thực tiễn, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng, góp phần nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo về cơ chế chỉ đạo, điều phối, phân công trách nhiệm và tổ chức thực hiện Chương trình cơ chế phối hợp, theo dõi, tổng hợp, thông tin báo cáo; lãnh đạo các địa phương phát biểu về tình hình triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay; các nội dung cần được làm rõ để thực hiện Chương trình sau hợp nhất. Lãnh đạo các bộ, cơ quan phát biểu, trao đổi, làm rõ các nội dung cần thống nhất trong tổ chức thực hiện Chương trình trong thời gian tới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận hội nghị

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai chương trình với tinh thần “không chờ đợi, không để khoảng trống trong tổ chức thực hiện”, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì điều phối, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Bộ Tài chính đẩy nhanh phân bổ vốn, hướng dẫn thanh, quyết toán; các bộ chuyên ngành hoàn thành rà soát tiêu chí, định mức trong tháng 10/2026. Các địa phương phải kiện toàn Ban Chỉ đạo trước ngày 25/10, tập trung giải ngân nguồn vốn chuyển tiếp, bảo đảm sử dụng vốn đúng mục tiêu, đúng đối tượng, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu hành động quyết liệt, phối hợp đồng bộ, lấy kết quả thực chất và sự cải thiện đời sống nhân dân làm thước đo, hướng tới phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Thủ tướng nêu rõ, các báo cáo và ý kiến phát biểu cho thấy, việc tổ chức triển khai CTMTQG thời gian tới đòi hỏi quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn, có thể vẫn gặp phải một số khó khăn, vướng mắc cần được các bộ, ngành, địa phương bám sát, xử lý, hướng dẫn kịp thời trong quá trình thực hiện với 5 nhóm vấn đề lớn.

Thứ nhất, CTMTQG phát triển văn hóa- xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 là Chương trình tích hợp (từ 4 chương trình trước đây), phạm vi rộng, nội dung liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, có nhiều điểm mới về cơ chế quản lý, lồng ghép nguồn lực, phân cấp theo hướng tăng quyền chủ động của địa phương.

Thứ hai, Ban Chỉ đạo, cơ quan tham mưu, bộ phận giúp việc ở địa phương chưa được kiện toàn, có nơi chưa thống nhất có thể ảnh hưởng đến công tác điều phối, phối hợp và tổ chức thực hiện Chương trình.

Thứ ba, năng lực tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở chưa đồng đều; một bộ phận công chức cấp cơ sở mới nhận nhiệm vụ, phải kiêm nhiệm nhiều việc trong khi yêu cầu điều phối, lồng ghép nguồn lực của Chương trình cao hơn và tính chất phức tạp hơn.

Thứ tư, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong theo dõi, tổng hợp, báo cáo, giám sát Chương trình có mặt còn hạn chế, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng núi có thể sẽ gặp khó khăn trong cập nhật cơ sở dữ liệu, theo dõi, giám sát, đánh giá việc thực hiện Chương trình.

Thứ năm, khả năng cân đối nguồn vốn đối ứng, huy động nguồn lực xã hội, tín dụng chính sách, tín dụng thương mại của một số địa phương còn khó khăn.

Do vậy, Thủ tướng nêu rõ, phải nhận diện từ sớm, từ xa để chủ động có các nhiệm vụ, giải pháp xử lý các nhóm vấn đề trên; cần quán triệt, xác định rõ cách thức triển khai thực hiện Chương trình, vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm của các cấp, giữa các cơ quan (Ban chỉ đạo, cơ quan thường trực, cơ quan điều phối, cơ quan tổng hợp, cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực).

Kim Bảo